Donatien Hamon

Ancien Combattant Donatien Hamon 100 jaar op 22 oktober 2015

De Franse soldaat Hamon raakte op 16 mei 1940 bij de verdediging van het Kanaal door Zuid Beveland zwaar gewond. In St. Joanna ziekenhuis in Goes werd hij opgegeven. “Mijn graf was al gereserveerd”.

 

Vorig jaar feliciteerde Andries Looijen van Oorlogsmuseum Vitality en anderen Hamon in Frankrijk met zijn 99ste verjaardag. De jarige kreeg Zeeuwse streekproducten zoals bolussen, speculaas en een fles advocaat in een oesterkistje. Harde lekkernijen kan hij niet verdragen maar dit vindt hij lekker. Hij is helder en noemt met de Frans accent de namen op van de verpleegsters die hem verpleegden in het ziekenhuis: “Zuster Tobias, Madame, Madame Truus Dekker “, en nog meer namen. Over de behandeling van het verplegend personeel en de contacten met bezoekende burgers is hij stellig: “Je pense que je suis de sang Française et de coeur Hollands parce que j’ ai été très bien soigné et entouré”. (Ik denk dat ik Frans bloed heb en een Hollands hart omdat ik zo goed ben verzorgd en opgevangen”.) Hij krijgt de verzekering dat de Zeeuwen hem weer komen feliciteren als hij 100 jaar wordt.

DSCF5544

Bij de Duitse inval op 10 mei 1940 arriveerde reeds op dezelfde dag de voorhoedes van het Franse 7e Leger in Nederland om mee te helpen bij de verdediging. Soldaat Donatien Hamon uit Derval behoorde tot het 271e Regiment d’ Infanterie (271e RI) . Het was een B-Categorie eenheid: de 3000 man tellende eenheid waren reservisten ouder dan 30 jaar, slecht bewapend, transport hoofdzakelijk per paard en wagen. Eind 1939 waren de compagnieën in boerderijen in Noord Frankrijk gelegerd. Een roulante (door paarden getrokken mobiele keuken) zorgde voor het eten. Het was redelijk, meer waardering kreeg het rantsoen van een halve liter wijn per dag. Frankrijk en Engeland hadden in september reeds de oorlog verklaard, daadwerkelijk geweld vond sporadisch plaats.

Tot op 10 mei de oorlog werkelijk uitbarstte en het 271e RI via België naar Zeeuws Vlaanderen optrok werd het menens. Andere Franse eenheden trokken Noord Brabant binnen. Op 14-15 (en zelfs 16) mei stak het regiment met veerboten over naar Zuid-Beveland. Opdracht: verdedig aan de westzijde van het Kanaal door Zuid Beveland. In de avond verscheen het SS Standarte “Deutschland” aan de andere oever van het kanaal. Over en weer werd geschoten, lichtkogels ver-lichten spookachtig het terrein. Gesteund door aanvallen van STUKA’s (duikbommenwerpers) vielen de SS-ers op 16 mei aan met zwaartepunten op de Vlakebruggen en de Postbrug slaagde de vijand in om in rubberboten een bruggenhoofd te vormen. Tegenaanvallen mislukten. Bij de verdediging sneuvelden 84 Fransen, een veelvoud raakte gewond.

Soldaat Hamon die een km Noord van de Postbrug verdedigde raakte zwaar gewond en dacht dat zijn laatste uur had geslagen. Zijn compagnie trok terug en Hamon kroop onderlangs de dijk naar Wemeldinge. Een burger bracht hem naar dokter Gnirrip in de Dorpsstraat. Die gaf hem een injectie, hij mocht niet drinken. De tienjarige Corrie gaf hem vocht op een wattenstaafje toe tijdens de nacht. De volgende dag werd Hamon naar St. Joanna in Goes gebracht. Zijn toestand was zeer kritiek. Een Rooms Katholieke geestelijke bediende hem met het Heilig Oliesel voor stervenden. De kogel had milt, long en ingewanden geraakt. Hij had verontrustend hoge koorts die niet te lang mag aanhouden. In het ziekenhuis werken twee Rodekruis-vrijwilligsters die belangrijk waren (en zijn) voor Hamon: Truus Dekker (toen 20 jaar) en Neeltje Gijzel (toen 22 jaar). De hoofdzuster riep Neeltje Gijzel om haar te helpen om een zwaar gewonde Fransman rechtop in bed te houden, zodat zij de pus uit kan drukken. Dit werd verschillende keren herhaald. “Je hebt meegeholpen het leven van de Fransman te redden”, zei de hoofdzuster later.

Truus Dekker was een van de weinigen die Frans sprak en dus overal geroepen werd om te vertalen. Als er taalproblemen waren riepen de Fransen naar “de zuster met de blozende wangen”. Met Hamon en de andere Fransen in krijgsgevangenschap briefcontact. Dat hield na de oorlog niet op. Ieder jaar was er in mei een grote herdenking waar veel Franse soldaten van toen kwamen. Over en weer bezocht men elkaar. Er was een levenslange vriendschap.

A l'Hôpital

Hamon was eind 1940 nog ernstig ziek, toch moest hij van de Duitse bezetter zich melden in Maastricht. Daar zou de Ortskommandant beslissen naar welk krijgsgevangenkamp in Duitsland hij zich moet melden. Dit zou tegelijk zijn dood betekenen. Dat wist ook mevrouw Marcelle van ‘t Hoff -Calou, een Française getrouwd met een Nederlander. Op 10 mei 1940 ging zij de niet ongevaarlijke tocht naar Zeeland ondernemen om gewonde Franse soldaten te helpen. Zij ging met Hamon mee en pleitte bij de Ortskommandant om hem naar een kamp te sturen, dat zou zijn einde betekenen. Een Française die in perfect Duits (zij doorliep een kostschool in Duitsland) voor een Fransman pleit, is dat niet verdacht? Na een paar spannende dagen had zij succes. Donatien Hamon mocht in het St Jacques ziekenhuis in Nantes (Fr) verpleegd worden. Na 16 maan-den en vele operaties was hij genezen en mocht naar zijn boerderij terug in Derval. Hij werd voor 75% invalide verklaard. Hamon had vier broers die ook in dienst waren. Zij vochten in België en gingen jarenlang in krijgsgevangenschap.

Zo goed en zo kwaad als het ging nam hij de draad weer op. Hij trouwde en kreeg vier kinderen. Met Truus Dekker en haar gezin bleef hij contact houden. Het laatste bezoek was in september 2005. Toen kreeg Ancien Combattant Donatien in Chateaubriant, omringd door 300 vlaggendragers, de Légion d’Honneur. Het werd bijgewoond door Philippe van ‘t Hoff (ja, de zoon van) en zijn vrouw alsook Truus Dekker.

hamon

Door een toeval kwam men er achter wie de Rodekruisvrijwilligster was die in St. Joanna rechtop liet. Aan Hamon werd gevraagd of hij zich deze belangrijke handeling kon herinneren. Ja zeker, heel duidelijk. Guus Remijnse organiseerde een rendez-vous in Kapelle met de dochters van Hamon en de verpleegsters die hem in 1940 in St. Joanna verzorgden. Een tolk vertaalde het verhaal van Neeltje Gijzel hoe zij hun vader verzorgde.

DSC04383

Op 22 oktober zijn Andries Looijen van Oorlogsmuseum Vitality en vrijwilliger Louis Brugghe Donatien Hamon wezen feliciteren met zijn 100ste verjaardag. Dat was weer een hele bijzondere en gezellige ontmoeting. Daarbij was ook Kolonel Blacquière, Militair attaché van de Nederlandse ambassade in Parijs aanwezig. Diverse scholen uit de gemeente Kapelle hadden werkstukken gemaakt voor zijn verjaardag en de geëmotioneerde Hamon was daar zeer blij mee.

102_3167