Code Vitality 1944

Zaterdag 28 oktober 1944 worden Kapelle-Biezelinge, Wemeldinge en Schore bevrijd. Canadese bevrijders doen alles om mensenlevens te sparen

Op een zonovergoten donderdag 16 mei 1940 veroverde het SS- regiment Deutschland, Kapelle-Biezelinge, Wemeldinge en Schore op het hevig verzet biedende 271’ste Régiment d’Infanterie, bijna 4,5 half jaar later,  op een druilerige zaterdag 28 oktober 1944, namen de vierde en vijfde brigade van de Canadese tweede divisie dezelfde dorpen weer in en was de bevrijding een feit.

Tijdens de hevige gevechten in  de driehoek Kapelle-Biezelinge, Wemeldinge en Schore vielen in 1940 aan beide kanten –nazi-Duitsland en Frankrijk – honderden doden en gewonden, in het najaar van 1944 wisten de geallieerden de verliezen beperkt te houden door zeer voorzichtig en vakkundig te opereren. Onnodige risico’s weren vermeden en als de grond te heet onder de voeten werd, trokken ze zich tijdelijk terug om later met een numerieke meerderheid terug te keren. Vermoeide eenheden werden teruggetrokken en vervangen door uitgeruste soldaten.

Het Brits/Canadese opperbevel probeerde vooral de hearts and minds van zowel de Duitse bezetters als de plaatselijke bevolking voor zich te winnen. In pamfletten werd de Duitsers aangeraden zich over te geven en kregen de garantie dat ze volgens oorlogsrecht zouden worden behandeld. De bewoners kregen de raad thuis te blijven en verre te blijven van de krijgshandelingen. Die tactiek werkte in de meeste gevallen wonderwel. Grote groepen in Beveland gestationeerde Duitsers hesen de witte vlag ten teken van overgave, de burgers hielden zich ook meestal aan de Canadese voorschriften.

Zelf (ik ben van 1946)heb ik de bevrijding niet meegemaakt. Van mijn familie van beide kanten (mijn beide grootouders woonden op honderd meter van elkaar in Biezelinge)heb ik in geuren en kleuren het tactvolle en menselijke optreden van de Canadese (voor de volledigheid: ook Britten en Polen maakten deel uit van de Canadese brigades) bevrijders horen vertellen.

Alles, maar dan ook alles, werd er aan gedaan om levens te sparen. Een voorbeeld maakt dat duidelijk. Zoals gezegd: mijn grote familie van beide kanten woonde in Biezelinge. Een groot aantal Duitsers gaf zich over, enkele SS’ers bleven tegenstand bieden en schoten wild om zich heen. Eén van hen raakte zwaar gewond en viel neer in het tuinpad van mijn opa en oma aan de Noordstraat in Biezelinge. De Canadezen “ontfermden” zich over hem en brachten hem naar de dichtstbijzijnde huisarts of EHBO-post. Toen ze de volgende vernamen dat hij alsnog was overleden, waren ze oprecht ontzet.

In het licht hiervan, is het niet verwonderlijk dat de geallieerden immens populair waren in Zuid-Beveland. Ze werden gezien als helden, die moed koppelden aan vastberadenheid en vakmanschap. Ze raakten nooit in paniek en koesterden geen wraakgevoelens naar de Duitsers. En dan te bedenken dat het veelal niet om beroepsmilitairen ging, maar om jongens die voor hun nummer opkwamen en ver van huis vochten voor onze vrijheid.

De verovering van Zeeland nam meer dan een maand  in beslag. Na de verovering van Antwerpen sloegen de Canadese tweede en derde divisie op zondag 1 oktober 1944 linksaf richting Zeeland, het Britse Eerste Legerkorps ging rechtsaf naar Tilburg. Pas op 24 oktober werd het startsein gegeven voor Vitality 1(Vitality= Levenskracht), een dag later gevolgd door Vitality 11. In het kader daarvan werd Zuid-Beveland veroverd. Zaterdag 8 november was Walcheren geheel bevrijd, evenals de rest van Zeeland.

(Kees van Oosten)

Comments are closed.